Giá thép là một trong những biến số kinh tế quan trọng, ảnh hưởng sâu rộng từ xây dựng, sản xuất đến đời sống tiêu dùng. Khi giá thép hôm nay tăng, tác động không chỉ dừng lại ở ngành xây dựng mà lan tỏa tới nhiều lớp đối tượng: nhà thầu xây dựng, doanh nghiệp vừa và nhỏ sử dụng thép làm nguyên vật liệu, người dân xây nhà và cả người tiêu dùng cuối. Để nhìn nhận đúng mức độ ảnh hưởng, cần xét từng nhóm đối tượng với dữ liệu cụ thể.
Toàn cảnh biến động giá thép gần đây
Trong năm gần đây, giá thép thế giới và trong nước có biến động đáng kể:
- Giá quặng sắt (nguyên liệu chính sản xuất thép) đã tăng khoảng 20-25% trong giai đoạn 2023-2024 do gián đoạn sản xuất tại các khu vực khai thác lớn như Brazil và Úc.
- Theo báo cáo thị trường thép trong nước, giá thép xây dựng Việt Nam trong năm 2025 dao động khoảng 14.000 – 16.000 đồng/kg, có thời điểm đạt đỉnh hơn 16.500 đồng/kg đối với thép thanh CB400 ở một số khu vực phân phối lớn.
- So sánh cùng kỳ năm trước, giá thép xây dựng từng điều chỉnh tăng tới 8-12% trong một quý do nhu cầu xây dựng cao điểm và chi phí sản xuất tăng.
Những con số này cho thấy biến động không nhỏ trong giá nguyên vật liệu cơ bản, và ảnh hưởng của nó tới chuỗi giá trị là có tính hệ thống.
Nhóm chịu tác động trực tiếp nhất: Nhà thầu xây dựng
Tác động về chi phí và lợi nhuận
Với nhà thầu xây dựng dân dụng và thương mại, thép là một trong những vật liệu chiếm tỷ trọng lớn trong chi phí phần khung kết cấu:
- Thép thường chiếm 20-30% tổng chi phí vật liệu phần thô.
- Nếu một công trình nhà phố cần 20 tấn thép (điển hình cho công trình diện tích trung bình), chi phí thép ở mức giá 15.000 đồng/kg sẽ là 300 triệu đồng.
Tác động khi giá thép tăng 10%
| Nội dung | Giá thép tại 15.000 đ/kg | Sau khi tăng 10% |
| Khối lượng thép | 20 tấn | 20 tấn |
| Chi phí thép | 300 triệu đồng | 330 triệu đồng |
| Tăng chi phí | — | +30 triệu đồng |
Điều này có nghĩa: chỉ riêng phần thép, nhà thầu chịu thêm 30 triệu đồng chi phí nếu không có biện pháp tối ưu thiết kế hay thương lượng giá. Với nhiều dự án lớn hơn, con số này có thể nhân theo tỉ lệ.
Kéo theo rủi ro hợp đồng
Nhà thầu thường ký hợp đồng trọn gói hoặc theo hạng mục. Khi giá thép tăng nhanh:
- Hợp đồng trọn gói đặt nhà thầu vào thế chấp nhận rủi ro chi phí nguyên vật liệu.
- Nhà thầu buộc phải thương lượng lại, làm chậm tiến độ thanh toán, hoặc chịu lỗ nếu không được điều chỉnh.
Chuyên gia tài chính xây dựng nhận định: “Việc không lường trước chu kỳ biến động giá thép là một trong những nguyên nhân chính khiến các nhà thầu nhỏ và vừa bị bào mòn lợi nhuận trong vòng 3-5 năm trở lại đây.”
Doanh nghiệp nhỏ và vừa “bị kẹp giữa” chi phí đầu vào và sức mua
Nhóm doanh nghiệp nhỏ sử dụng thép trong sản phẩm của mình như: Xưởng sản xuất nội thất khung sắt; Đơn vị gia công cửa, cầu thang, lan can; Các cơ sở sản xuất công nghiệp nhẹ;… cũng chịu tác động mạnh từ giá thép tăng.
Đối với doanh nghiệp nhỏ, chi phí sản xuất cấu thành từ:
- Nguyên liệu vật liệu
- Nhân công
- Chi phí vận hành, điện năng, vận chuyển
Khi giá thép tăng:
- Nguyên liệu đầu vào tăng
- Biên lợi nhuận bị co hẹp
Với doanh nghiệp có biên lợi nhuận gộp trung bình 15-25%, nếu chi phí nguyên liệu tăng 8-10%, nhiều doanh nghiệp buộc phải giảm lợi nhuận hoặc điều chỉnh giá bán, nhưng điều chỉnh giá bán lại phụ thuộc vào khả năng chấp nhận của khách hàng.
Số liệu minh họa:
| Chỉ tiêu | Trước tăng giá | Sau tăng giá thép 10% |
| Doanh thu sản phẩm | 100 triệu đồng | 100 triệu đồng |
| Chi phí vật liệu | 60 triệu | 66 triệu |
| Lợi nhuận gộp | 15 triệu | 9 triệu |
| Biên lợi nhuận gộp | 15% | 9% |
Kết quả: biên lợi nhuận của doanh nghiệp nhỏ giảm từ 15% xuống 9% nếu không thể tăng giá bán.
Chuyên gia kinh tế nhận định: “Doanh nghiệp nhỏ không có lợi thế về quy mô thường ít khả năng đàm phán giá mua thép và chịu áp lực biên lợi nhuận mạnh nhất khi nguyên liệu biến động.”
Người dân xây nhà gặp áp lực tài chính khi lựa chọn vật liệu
Ở góc độ người dân chuẩn bị xây nhà, giá thép tăng tác động trực tiếp đến chi phí dự toán và ngân sách xây dựng.
Giả sử một gia đình xây nhà diện tích 100 m², thép sử dụng khoảng 20 tấn:
| Hạng mục | Khối lượng | Giá tại 15.000 đ/kg | Giá sau tăng 10% |
| Thép | 20.000 kg | 300 triệu | 330 triệu |
| Chênh lệch | — | — | +30 triệu |
Chỉ riêng chi phí thép tăng thêm 30 triệu đồng, và đây là phần phát sinh nằm ngoài dự toán ban đầu nếu không được tính toán dự trữ.
Ngoài ra, sự biến động giá thép ảnh hưởng đến:
- Ngân sách thiết kế và thi công
- Quyết định chọn vật liệu khác (như kết hợp sắt với vật liệu khác để tối ưu chi phí)
- Tâm lý chậm triển khai kế hoạch xây nhà
Người tiêu dùng cuối có tác động lan tỏa nhưng ít thấy rõ ngay
Nhóm này không mua thép trực tiếp, nhưng bị ảnh hưởng thông qua chi phí hàng hóa và dịch vụ:
- Giá nhà ở và chi phí sửa chữa/công trình tăng theo chi phí vật liệu
- Giá sản phẩm nội thất khung kim loại tăng
- Giá dịch vụ hoàn thiện, bảo trì cửa lan can và các chi tiết kim loại khác tăng
Ví dụ, nếu chi phí sản xuất nội thất cầu thang tăng 8-10% do giá thép, chi phí dịch vụ và giá bán sản phẩm này sẽ tăng tương ứng, gián tiếp ảnh hưởng tới người sử dụng cuối.
Nhóm nào chịu ảnh hưởng “nặng” nhất?
Nếu xét theo tác động trực tiếp gần nhất, thứ tự ảnh hưởng thường là:
- Nhà thầu xây dựng lớn và nhỏ
- Doanh nghiệp nhỏ sử dụng thép làm nguyên liệu
- Người dân xây nhà
- Người tiêu dùng cuối
Nhà thầu và doanh nghiệp nhỏ chịu ảnh hưởng mạnh nhất về tài chính và lợi nhuận, trong khi người dân chịu áp lực về ngân sách xây dựng, và người tiêu dùng cuối chịu ảnh hưởng gián tiếp qua chi phí hàng hóa và dịch vụ.
Khuyến nghị từ chuyên gia
Để giảm thiểu tác động tiêu cực khi giá thép tăng, các chuyên gia ngành vật liệu và xây dựng khuyến nghị:
Đối với nhà thầu và doanh nghiệp:
- Lập chiến lược mua hàng có dự báo
- Đàm phán hợp đồng dài hạn với nhà cung cấp
- Xem xét sử dụng phương án giá điều chỉnh linh hoạt trong hợp đồng
Đối với người dân xây nhà:
- Lập dự toán vật liệu dự phòng
- So sánh báo giá từ nhiều nguồn
- Theo dõi giá thép hôm nay định kỳ trong giai đoạn chuẩn bị xây dựng
Trong bối cảnh giá thép có xu hướng biến động theo chu kỳ kinh tế và chi phí sản xuất toàn cầu, việc theo dõi sát giá thị trường và lựa chọn nguồn cung minh bạch đóng vai trò quan trọng đối với cả nhà thầu, doanh nghiệp lẫn người dân chuẩn bị xây dựng.
Thép Đại Bàng là đơn vị phân phối sắt thép xây dựng chính hãng, giá bán được cập nhật thường xuyên theo thị trường, phù hợp cho công trình dân dụng, cải tạo nhà ở và nhu cầu mua lẻ. Người đọc có thể tham khảo giá thép hôm nay, đối chiếu chủng loại và nhận tư vấn vật tư phù hợp tại thepdaibang.com để chủ động kế hoạch tài chính và hạn chế rủi ro khi giá thép biến động.
Thông tin liên hệ:
- Địa chỉ: 145 Phan Văn Trị, Phường 14, Bình Thạnh, Hồ Chí Minh
- Hotline: 0982 395 798
- Website: https://thepdaibang.com/
- Email: [email protected]
